Sakson Qrammatik | |
---|---|
lat. Saxo Grammaticus | |
![]() | |
Doğum tarixi | təq. 1150[1][2] |
Doğum yeri | |
Vəfat tarixi | 1220[3] və ya təq. 1206[4][5] |
Fəaliyyəti | tarixçi, yazıçı |
Tanınmış əsəri | |
![]() |
Sakson Qrammatik və ya Sakso Qrammatik (lat. Saxo Grammaticus; təq. 1150[1][2], Zelandiya[6] – 1220[3] və ya təq. 1206[4][5]) — Danimarka salnaməçisi, tarixşünası, teoloqu. O, on altı cildlik xronika olan "Danların əməlləri"nin (lat. Gesta Danorum) müəllifidir. Onun motivləri Uilyam Şekspirin "Danimarka şahzadəsi Hamletin faciəvi əhvalatı" faciəsində istifadə edilmişdir.
Sakson Qrammatikin həyatı barədə demək olar ki, heç bir məlumat yoxdur və ona əsərlərindən kənar edilən istinadların hamısının doğruluğu sual altındadır. "Danların əməlləri" əsərində müəllifin atasının və babasının kral Böyük Valdemarın ordusunda xidmət göstərdiyi, eləcə də müəllifin özünün Müzəffər Valdemara xidmət etdiyi yazılmışdır. Saksonun latın üslublu yazıçılıq barədə hərtərəfli məlumatlı olduğuna görə onun Danimarkadan kənarda təhsil aldığı ehtimal olunur.
Başqa bir varianta görə Sakson Qrammatikin XII əsrin ikinci yarısında yaşamış Danimarka dini xadimi yepiskop Absalomun katibi və vəkili idi. "Qrammatik" ləqəbi Saksona salnaməçilikdəki ustalığına görə ilk dəfə XIV əsrdə verilmişdir. Sakson Qrammatikin "Danların əməlləri" əsəri uzun müddət Danimarkada naməlum şəkildə qalmışdır və ilk dəfə 1514-cü ildə Paris şəhərində çapa verilmişdir. Yalnız bundan sonra Saksonun əsəri 1575-ci ildə Anders Sörensen Vedel tərəfindən Danimarka dilinə tərcümə edilmiş və öyrənilməyə başlanmışdır.